Jan Cybis

Jan Cybis (1897–1972) ukształtował polski koloryzm, pokazując, że o sile obrazu decydują przede wszystkim relacje barw, światła i materii malarskiej.

Współtworzył Komitet Paryski, z którego wywodzili się kapiści, a pobyt we Francji pozwolił mu rozwinąć idee postimpresjonizmu i stworzyć własną koncepcję malarstwa. Po II wojnie światowej jako profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie wywarł znaczący wpływ na kolejne pokolenia polskich malarzy.

Najchętniej podejmował temat pejzażu, martwej natury, portretu i aktu, traktując motyw jako punkt wyjścia do budowania harmonii kolorystycznej. Inspirowany dokonaniami Paula Cézanne'a i Pierre'a Bonnarda ograniczał rolę rysunku na rzecz swobodnie prowadzonej plamy barwnej oraz subtelnych przejść tonalnych. Światło nie służyło iluzji przestrzeni, lecz wzmacniało rytm kompozycji i wydobywało strukturę farby. Dzięki temu jego obrazy nie odtwarzały rzeczywistości, ale przekładały ją na autonomiczny język malarski.

Dorobek Jana Cybisa prezentowano na najważniejszych wystawach w Polsce i za granicą, w tym na Biennale w Wenecji, a jego dzieła znajdują się w kolekcjach muzealnych. O trwałym znaczeniu jego dokonań świadczy ustanowiona po jego śmierci Nagroda im. Jana Cybisa, przyznawana twórcom, którzy wnoszą istotny wkład we współczesne malarstwo.